COLUMN
Swaffelen

Vlaanderen heeft het Groot Dictee der Nederlandse Taal weer gewonnen. Hartenpijn? Welnee. Wij wonnen opnieuw het Woord van het Jaar.

Nederland wordt elk jaar rijker. Vindingrijker, als het om nieuwe woorden gaat. Want de kredietcrisis heeft ons slechts armoe gebracht. Hoewel, als de commercials van de Belastingdienst in het vervolg zouden eindigen met de spaarquote van Wouter Bos, dan zou het niet alleen makkelijker en leuker, maar ook véél goedkoper worden: 'Linksom of rechtsom krijgt u uw geld terug.'

Afijn, Belgen mogen het best kunnen spellen, wij hebben voorlopig patent op het Woord van het Jaar. Een 'breezersletje' (2006) zie ik in het puristische Vlaanderen nog niet opduiken. En 'bokitoproof' (2007) mogen we in elk geval aan onszelf toerekenen. Met compassie voor Yvonne de Horde uit Zoetermeer. Zij doorstond de 'bokitotest' met gevaar voor eigen leven.

Dieren van Blijdorp waren verre van gelukkig met die menselijke claim. Althans, toen Marianne Thieme hen dat had ingefluisterd. Zij zonnen op wraak. Het succes van de Rolo-commercial nog vers in het geheugen, fluisterden zij terug dat je het slurfslingeren van olifanten 'swaffelen' zou kunnen noemen. Maar ja, hoe communiceer je dat, als dier?

'Met uwe flieter tegen een vrouw aanzwieren'

Dus stond Marianne, tussen de Kamerbedrijven door, maandenlang aan het olifantenhek om dat nieuwe woord er bij bezoekers in te rammen. Dat lukte niet. Haar waarschuwing wel: 'don't try this at home' werkte bewust averechts. 'Wat heb ik zelf in huis?' dachten jongens.

Zo kreeg 'swaffelen' een menselijke maat. Het 'Swaffel Journaal' werd een vast item in 'Spuiten en Slikken'. En het woord kreeg een plaats in – hoe kan het anders – de Dikke (!) Van Dale. Met een keurige omschrijving: 'het geslachtsdeel laten slingeren en moedwillig tegen een object aantikken, onder andere met het oogmerk hierdoor een ander of zichzelf op te winden.'

Het werd, dat weten we inmiddels, het Woord van het Jaar! Bij onze Zuiderburen nog vrij onbekend. Behalve, zo schrijft het Belgische 'Nieuwsblad', bij de 36-jarige Maud Vanderhelst: 'Swaffelen, dat is met uwe flieter tegen een vrouw aanzwieren.' Hoe puur kan het Nederlands zijn dan in Vlaanderen?

Dezer dagen sprak ik André Rouvoet. Hij lachte de heikele kwestie weg: 'Swaffelen? Met de kerstboom zou ik dat niet doen. Je denkt dat het prikkelt. Maar het prikt!' Met het schaamhaar op zijn kaken. Dat wel. Dus viel ik hem verder maar niet lastig.

Voor 2009 voorspel ik een nieuwe kabinetsreactie als in de Kamer een gevoelig onderwerp wordt aangetikt: 'Hou je swaffel!' Dan weten we hoe laat het is. Hier en in Irak. En qua Afghanistan.

Op tv valt de waarheid soms sneller te vatten. Zoals bij Pauw & Witteman van afgelopen donderdag. Jan Peter, bijna op het laatst, na treurnis over onze achttiende dode: 'Waarom hebben we het gedaan? Omdat de regering van Afgegaanistan zelf 't ons heeft gevraagd.’ Ik wist niet wat ik hoorde. Want een olifant tetterde in mijn oor: 'Bedenk goed wat je met je laatste Rolo doet'.

 

GERJO VAN RIJNWAARDEN - 23 DECEMBER 2008 - REACTIES - REAGEER - INDEX

Reacties (0):

nog geen reacties

Reageer:

Naam:
E-mailadres*:
Reactie:
* je e-mailadres zal niet getoond worden bij je reactie